Voltaire

3. Chương 3

Candide ou l'optimisme — Tóm tắt

Candide là một chàng thanh niên ngây thơ, được nuôi dưỡng tại lâu đài của Nam tước Thunder-ten-tronckh ở Westphalia. Tại đây, anh được hấp thụ triết lý lạc quan từ thầy Pangloss, người luôn truyền dạy rằng mọi thứ xảy ra đều tốt đẹp nhất trong cái thế giới tốt đẹp nhất này. Tuy nhiên, cuộc sống yên bình kết thúc khi Candide bị đuổi khỏi lâu đài vì lỡ yêu tiểu thư Cunégonde, con gái của Nam tước. Sau khi bị trục xuất, Candide bị bắt lính vào quân đội Bulgaria. Anh phải trải qua những trận đòn roi tàn nhẫn và chứng kiến sự khốc liệt, phi lý của chiến tranh giữa người Bulgaria và người Abares. Trốn thoát khỏi cuộc tàn sát, Candide chạy sang Hà Lan. Tại đây, anh được một người làm phép báp-tít tốt bụng tên là Jacques cứu giúp và tình cờ gặp lại thầy Pangloss, lúc này đã tàn tạ vì căn bệnh giang mai. Pangloss báo tin dữ rằng lâu đài đã bị phá hủy, còn Cunégonde cùng gia đình đã bị lính Bulgaria sát hại. Jacques đưa Candide và Pangloss cùng đến Lisbon bằng đường biển. Một trận bão lớn ập đến làm đắm tàu, khiến Jacques chết đuối, chỉ có Candide và Pangloss sống sót vào bờ đúng lúc một trận động đất dữ dội tàn phá Lisbon. Để ngăn chặn các thảm họa tiếp theo, chính quyền Lisbon tổ chức một buổi lễ thiêu sống người tội lỗi. Pangloss bị treo cổ vì những phát biểu triết học, còn Candide bị đánh đập dã man. Giữa lúc tuyệt vọng, một bà lão bí ẩn đã cứu chữa và đưa Candide đến gặp lại Cunégonde. Hóa ra nàng vẫn còn sống nhưng bị bán làm nô lệ và trở thành món đồ chơi chung của một nhà tài phiệt Do Thái tên là Don Issachar và ngài Đại phán quan Lisbon. Khi Don Issachar và ngài Đại phán quan lần lượt xuất hiện tại nhà của Cunégonde, Candide trong tình thế tự vệ đã ra tay giết chết cả hai người. Để trốn chạy sự trừng phạt của luật pháp, Candide, Cunégonde và bà lão gom góp tài sản, cưỡi ngựa trốn sang Cádiz, Tây Ban Nha, rồi lên tàu vượt đại dương sang Nam Mỹ. Trên chuyến hải trình này, bà lão kể cho họ nghe về quá khứ đầy bi kịch của mình. Từng là một công chúa Ý xinh đẹp, bà đã trải qua vô vàn biến cố kinh hoàng như bị cướp biển bắt cóc, bị bán làm nô lệ khắp nơi, chứng kiến mẹ mình bị phanh thây, chịu đựng nạn đói khủng khiếp và thậm chí bị cắt mất một bên mông để làm thức ăn cho quân lính. Câu chuyện đau khổ của bà lão hoàn toàn tương phản và thách thức triết lý lạc quan mà Pangloss từng giảng dạy cho Candide.