Sau khi bị trục xuất khỏi tòa lâu đài nguy nga, Candide lang thang vô định suốt một thời gian dài trong đau khổ. Chàng vừa đi vừa khóc, ngước mắt lên trời và luôn ngoảnh lại nhìn về nơi ở của tiểu thư Cunégonde xinh đẹp. Đêm đó, chàng phải đi ngủ với chiếc bụng đói ngay giữa đồng hoang trong làn tuyết rơi dày đặc. Ngày hôm sau, kiệt sức và không một đồng dính túi, Candide lết đến thành phố lân cận mang tên Valdberghoff-trarbk-dikdorff rồi dừng lại đầy buồn bã trước cửa một quán rượu. Tại đây, hai người đàn ông mặc trang phục màu xanh đã chú ý đến vóc dáng cao ráo của chàng. Họ tiếp cận, mời chàng dùng bữa một cách vô cùng lịch sự và khẳng định những người có diện mạo lẫn đức hạnh như chàng không bao giờ phải trả tiền. Nghĩ đến lời dạy của thầy Pangloss rằng mọi sự trên đời đều tốt đẹp nhất, Candide nhẹ dạ tin lời, nhận tiền của họ và đồng ý uống rượu chúc sức khỏe vua nước Bulgaria. Ngay lập tức, họ tuyên bố chàng đã trở thành chỗ dựa và là anh hùng của người Bulgaria, rồi xích chân chàng lại để giải về trung đoàn.
Tại doanh trại mới, Candide nhanh chóng bị cuốn vào một chế độ huấn luyện quân sự vô cùng nghiêm ngặt và bạo lực. Chàng liên tục phải thực hiện các động tác quay trái, quay phải, nâng hạ gậy, ngắm bắn và chịu hình phạt đánh gậy đau đớn. Số trận đòn giảm dần từ ba mươi xuống mười roi khi chàng tiến bộ, khiến đồng đội kinh ngạc xem chàng như một thần đồng, dù bản thân chàng vẫn hết sức sửng sốt và không hiểu vì sao mình lại là một anh hùng. Khi mùa xuân đến, Candide quyết định tự ý đi dạo thẳng về phía trước vì tin rằng việc sử dụng đôi chân theo ý muốn là quyền tự do thiêng liêng của con người lẫn loài vật. Tuy nhiên, chàng đi chưa đầy hai dặm thì bị bốn người lính cao lớn khác đuổi kịp, trói chặt và áp giải vào một ngục tối.
Tại ngục, người ta đưa ra tối hậu thư bắt Candide phải lựa chọn giữa việc chịu phạt roi ba mươi sáu lần bởi toàn trung đoàn hoặc nhận mười hai viên đạn chì vào đầu. Dù cố giải thích rằng ý chí con người là tự do và bản thân không muốn chọn bên nào, chàng vẫn buộc phải đưa ra quyết định. Candide chọn hình phạt roi và phải hứng chịu bốn ngàn nhát đánh từ hai ngàn binh sĩ, khiến toàn bộ cơ bắp và dây thần kinh từ gáy xuống lưng bị tổn thương nghiêm trọng. Không thể chịu đựng thêm trong lượt phạt tiếp theo, chàng cầu xin được bắn vào đầu. Đúng lúc Candide bị bịt mắt và quỳ gối, vua nước Bulgaria đi ngang qua. Nhờ sự thông tuệ của mình, nhà vua hiểu rằng chàng chỉ là một nhà siêu hình học trẻ tuổi, hoàn toàn ngây thơ trước sự đời, nên đã ban lệnh đại xá cho chàng. Sau đó, một người bác sĩ giỏi đã dùng các phương thuốc làm dịu do Discordes truyền dạy để chữa lành vết thương cho Candide trong ba tuần. Ngay khi chàng vừa mọc lại một chút da và có thể đi lại được, vua nước Bulgaria lập tức tuyên chiến và lao vào trận chiến với vua nước Abares.