Dante tỉnh dậy giữa một khu rừng tối tăm khi đã đi lạc khỏi con đường chính và cảm thấy vô cùng sợ hãi. Khi cố gắng leo lên một ngọn đồi được chiếu sáng, ông bị ba con thú dữ gồm một con báo, một con sư tử và một con sói cái cản đường và đẩy lùi trở lại bóng tối. Tại đây, ông gặp linh hồn của nhà thơ Virgilio, người nhận lời làm người dẫn đường để đưa ông qua chốn vĩnh hằng đầy đau khổ. Ban đầu, Dante cảm thấy sợ hãi và nghi ngờ năng lực của bản thân khi so sánh mình với những nhân vật lớn lao từng đến thế giới bên kia như Enëa hay Paulo. Tuy nhiên, Virgilio đã trấn an ông bằng cách kể lại việc Beatrice đã từ thiên đường xuống địa ngục để nhờ ông đến cứu giúp Dante nhờ tình yêu thương, với sự thúc đẩy từ Lucia và các thế lực trên cao. Được truyền thêm can đảm, Dante chính thức chấp nhận Virgilio làm người dẫn đường và bước vào con đường hiểm trở.
Hai người tiến đến cổng địa ngục và đọc thấy dòng chữ ghi rằng những ai bước vào phải từ bỏ mọi hy vọng. Tại đây, họ nghe thấy những tiếng kêu khóc thảm thiết của các linh hồn thờ ơ, những kẻ sống không tiếng tăm cũng chẳng được khen ngợi và bị bầy ong vò vẽ chích rách mặt ra máu. Sau đó, họ tiến đến bờ sông Acheron, nơi người chèo thuyền Caron hung dữ ban đầu phản đối việc đưa một linh hồn còn sống qua sông nhưng rồi phải khuất phục trước lời giải thích của Virgilio. Những kẻ chết trong cơn thịnh nộ của Thiên Chúa lũ lượt kéo đến để vượt sông, và một trận động đất mạnh cùng ánh sáng chói lọi xuất hiện khiến Dante ngất lịm đi vì sợ hãi.
Khi tỉnh lại, Dante nhận ra mình đang ở vòng tròn thứ nhất của địa ngục, nơi cư ngụ của các linh hồn vô tội nhưng chưa được rửa tội cùng những người vĩ đại thời cổ đại sống trong niềm khao khát nhưng không có hy vọng. Tại đây, Virgilio hội ngộ với các bậc thầy thơ ca lớn như Omero, Orazio, Ovidio và Lucano, những người đã chào đón Dante gia nhập nhóm của họ và dẫn ông vào một lâu đài trang nghiêm để gặp gỡ các anh hùng, triết gia và nhà khoa học nổi tiếng. Tiếp đó, họ xuống vòng tròn thứ hai do quái vật Minos canh giữ, nơi những kẻ phạm tội dâm ô bị cuốn phăng trong cơn bão địa ngục dữ dội. Tại đây, Dante nghe kể về nhiều linh hồn nổi tiếng như Semiramìs, Cleopatràs, Elena, Achille, Parìs, Tristano và ngỏ ý muốn trò chuyện với hai linh hồn đang bay lượn nhẹ nhàng trong gió.