Dante và Virgilio tháo chạy khỏi sự truy đuổi của quỷ Malebranche để xuống hố thứ sáu của tầng Malebolge. Tại đây, họ gặp những kẻ giả tạo mang áo choàng chì dát vàng nặng nề, trong đó có hai tu sĩ Catalano và Loderingo, cùng Caifa đang bị đóng đinh trên mặt đất cho người khác giẫm đạp. Sau khi biết các cây cầu bắc qua hố đã gãy, hai người leo qua các đống đá đổ nát để tiến sang hố thứ bảy. Ở hố thứ bảy, Dante chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng khi những kẻ trộm cắp bị vô số rắn độc cắn xé. Một linh hồn bị rắn cắn bùng cháy thành tro rồi ngay lập tức tái sinh như loài phượng hoàng. Kẻ đó là Vanni Fucci, kẻ đã thú nhận tội ăn trộm đồ thánh và đưa ra lời tiên báo u tối về cuộc chiến ở Tuscany nhằm làm Dante đau đớn. Vanni Fucci đưa tay xúc phạm Chúa rồi bỏ chạy trong sự truy đuổi của các con rắn và nhân mã Caco. Dante tiếp tục chứng kiến sự biến hình ghê rợn giữa người và rắn, khi các linh hồn trộm cắp trao đổi hình dạng cho nhau thông qua vết cắn và làn khói bí ẩn. Tiếp đó, hai nhà thơ lên chiếc cầu nhìn xuống hố thứ tám, nơi những kẻ cố vấn gian dối bị thiêu đốt trong các ngọn lửa di động. Dante trò chuyện với Ulisse, người bị giam trong ngọn lửa hai ngọn cùng Diomede. Ulisse kể lại chuyến hải trình cuối cùng vượt qua cọc đốm Hercules để tìm kiếm tri thức, dẫn đến cái chết của ông và đồng đội trong trận cuồng phong. Tiếp theo, ngọn lửa của Guido da Montefeltro xuất hiện. Guido tiết lộ ông bị Giáo hoàng Bonifacio VIII dụ dỗ đưa ra lời khuyên gian dối để rồi mất đi giơng đồ linh hồn. Sau khi ngọn lửa rời đi, Dante và Virgilio bước tiếp sang chiếc cầu cất ngang hố thứ chín. Những hình phạt thảm khốc ở lòng địa ngục Tại hố thứ chín của tầng Malebolge, Dante và Virgilio chứng kiến những hình phạt tàn khốc dành cho những kẻ gieo rắc bất hòa và chia rẽ. Các linh hồn ở đây bị quỷ dùng kiếm chém xé cơ thể thành nhiều mảnh. Khi họ đi hết một vòng hố, vết thương tự lành lại để rồi tiếp tục bị chém lần nữa. Trong số này có Mäometto, Alì, Pier da Medicina, Curio, Mosca và Bertram dal Bornio, người phải tự tay cầm chiếc đầu rơi của mình như một ngọn đèn để đền tội cho hành vi chia rẽ gia đình vua chúa. Sau khi rời hố thứ chín, hai nhà thơ tiến đến hố thứ mười, nơi trừng phạt những kẻ gian dối và làm giả. Bầu không khí nơi đây ngập tràn tiếng than khóc và mùi hôi thối như từ các bệnh viện. Dante gặp những kẻ làm giả kim loại như Capocchio và Albero da Siena đang chịu sự đày đọa của bệnh tật, ghẻ lở và ngứa ngáy dữ dội. Tiếp đó, họ chứng kiến cảnh các linh hồn điên dại như Gianni Schicchi và Myrrha tấn công những người khác, cùng mastro Adamo, một kẻ làm tiền giả chịu hình phạt bệnh thủy thũng và cơn khát hành hạ. Adamo xảy ra tranh cãi nảy lửa với Sinon, kẻ lừa đảo trong chiến tranh thành Troia. Rời khỏi các hố sâu của Malebolge, Dante và Virgilio tiến về phía giếng sâu trung tâm địa ngục. Trong màn sương mờ tối, Dante tưởng mình nhìn thấy những tòa tháp cao, nhưng Virgilio giải thích đó là các khổng lồ bị giam cầm từ thắt lưng trở xuống. Họ gặp Nembrotto, gã khổng lồ nói ngôn ngữ vô nghĩa, Fialte bị xích chặt vì dám chống lại chư thần, và Anteo. Vì không bị xích, Anteo đã nhấc hai nhà thơ và đặt họ xuống đáy vực băng giá Cocito. Ở lòng vực Cocito lạnh giá, các linh hồn phản bội bị đóng băng trong lớp băng dày. Dante vô tình đá phải đầu của Bocca degli Abati và chứng kiến cuộc đối đầu đầy thù hận giữa conte Ugolino và tổng giám mục Ruggieri. Conte Ugolino cắn xé đầu Ruggieri và bắt đầu kể lại câu chuyện bi thương về việc ông cùng các con bị giam cầm và chết đói trong ngọn tháp ở Pisa. Hành trình qua các tầng địa ngục và Núi Xám Hối Dante tiếp tục lắng nghe câu chuyện thương tâm của Ugolino tại vùng sông băng Cocito. Ugolino kể lại cảnh ông cùng các con bị giam cầm và chịu chết đói trong một tháp nhốt ở Pisa, nơi ông phải chứng kiến từng người con gục ngã vì kiệt sức. Sau đó, hai nhà thơ di chuyển sang vùng Tolomea, nơi trừng phạt những kẻ phản bội khách khứa. Tại đây, Dante gặp linh hồn của Alberigo và Branca Doria, những kẻ mà linh hồn đã bị đẩy xuống địa ngục ngay khi thực hiện hành vi trừng phạt gian dối, dù thân thể họ trên mặt đất vẫn còn sống và bị quỷ dữ chiếm giữ. Tiến vào trung tâm địa ngục, hai nhà thơ đối mặt với Satan tại vùng Giudecca. Satan xuất hiện như một quái vật khổng lồ ba mặt bị đóng băng từ thắt lưng trở xuống, liên tục vỗ sáu cánh lớn tạo ra những luồng gió lạnh buốt. Bằng ba khuôn mặt, Satan nhai nuốt ba kẻ phản bội lớn nhất là Giuda, Bruto và Cassio. Virgilio ôm Dante trèo qua thân thể phủ lông của Satan để vượt qua tâm trái đất, chuyển hướng sang bán cầu đối diện. Cả hai theo một đường hầm hẹp men theo dòng suối nhỏ để thoát khỏi cõi âm u, chính thức trở lại mặt đất dưới bầu trời đêm ngàn sao. Bước sang cõi Purgatorio, Dante và Virgilio hít thở không khí trong lành tại bờ biển của ngọn núi chuộc tội. Họ gặp Cato, vị thần hộ vệ tôn kính của cõi Xám Hối. Sau khi nghe Virgilio giải thích về chuyến đi được thiên đình chấp thuận, Cato hướng dẫn Virgilio dùng cây sậy làm thắt lưng cho Dante và rửa sạch những vết tích của địa ngục trên mặt Dante. Tại bờ biển, một thiên thần điều khiển con thuyền ánh sáng đưa hàng loạt linh hồn vừa được giải thoát đến cõi chuộc tội. Dante gặp lại người bạn thân là ca sĩ Casella. Khi Casella cất tiếng hát một bài ca êm dịu, tất cả các linh hồn cùng hai nhà thơ đều đắm chìm lắng nghe cho đến khi Cato xuất hiện hối thúc mọi người mau chóng tiến lên núi để tẩy rửa tội lỗi. Tiếp đó, Dante và Virgilio bắt đầu tìm đường leo lên vách núi dốc đứng. Trên đường đi, họ gặp nhóm linh hồn bị vạ tuyệt thông phải chờ đợi trước cửa cõi Xám Hối. Tại đây, Dante trò chuyện với Manfredi, người kể về sự hối cải vào phút cuối đời và nhờ Dante nhắn chuyển lời cầu nguyện đến con gái mình để rút ngắn thời gian chịu phạt. Cuối cùng, hai nhà thơ tìm thấy một khe đá hẹp và bắt đầu cuộc leo núi gian khổ, nơi Virgilio giảng giải cho Dante về chuyển động của mặt trời cùng tính chất đặc biệt của ngọn núi này: càng lên cao, hành trình sẽ càng trở nên dễ dàng hơn. Hành trình vượt qua Tiền Địa Ngục Tại khu vực dành cho những kẻ chậm trễ hối cải, Dante gặp lại Belacqua, người bạn làm đàn làm nhạc cụ biếng nhúng. Belacqua giải thích rằng ông phải chờ đợi bên ngoài cửa Purgatorio một thời gian bằng đúng mảng đời ông đã sống trước khi được phép tiến vào. Dante tiếp tục bước đi và gặp những linh hồn bị chết do bạo lực nhưng kịp hối hận vào phút cuối. Các linh hồn này bao gồm Jacopo del Cassero, Bonconte da Montefeltro và Pia de' Tolomei, họ kể lại câu chuyện về giây phút qua đời bi thương của mình và nhờ Dante xin lời cầu nguyện từ người thân dưới trần gian để giúp họ mau chóng tẩy rửa tội lỗi. Dante thắc mắc với Virgilio về hiệu lực của lời cầu nguyện đối với số phận các linh hồn. Virgilio giải thích rằng tình yêu thương và sự cầu nguyện chân thành từ những người đang sống trong tình cảm thần thánh có thể rút ngắn thời gian đền tội. Sau đó, hai nhà thơ gặp Sordello, một thi nhân xứ Mantua. Cuộc gặp gỡ đồng hương giữa Virgilio và Sordello bùng phát thành lời cảm thán chua chát của Dante về tình trạng hỗn loạn, phân tranh và thiếu vắng sự hòa bình trên khắp nước Ý cũng như tại thành phố Firenze. Sordello dẫn hai nhà thơ đến Thung lũng các Vương tôn, nơi nghỉ ngơi của những nhà lãnh đạo từng lơ là trách nhiệm tâm linh vì mải mê công việc triều chính. Khi màn đêm buông xuống, hai thiên thần mang kiếm gãy mũi xuất hiện để bảo vệ thung lũng khỏi sự xâm nhập của con rắn cám dỗ. Dante trò chuyện với Nino Visconti và Corrado Malaspina, nghe những lời tiên báo về tương lai của chính mình. Trong lúc Dante ngủ say, bà Lucia đã bế ông lên trước cổng chính của cõi Purgatorio. Khi tỉnh dậy, Dante thấy mình đang đứng trước một cánh cổng có ba bậc đá đại diện cho các công đoạn sám hối. Thiên thần giữ cổng dùng mũi kiếm khắc bảy chữ P lên trán Dante, tượng trưng cho bảy đại tội cần phải gột rửa, rồi dùng hai chiếc chìa khóa vàng và bạc để mở cổng cho hai nhà thơ tiến vào cõi Purgatorio. Người gác cổng mở cánh cửa thiêng liêng và nhắc nhở hai nhà thơ phải tiến về phía trước, tuyệt đối không được nhìn lại phía sau nếu không sẽ bị đẩy ra ngoài. Khi những bản lề kim loại nặng nề quay mở, cánh cửa vang lên âm thanh rền sĩ dữ dội, vượt xa tiếng gầm vang của đồi Tarpea khi Metello bị tước mất kho báu. Ngay khi bước qua ranh giới, Dante chú ý lắng nghe tiếng vọng đầu tiên vang lên từ bên trong. Ông nghe thấy điệu hát Te Deum laudamus hòa quyện cùng âm thanh ngọt ngào, tạo nên cảm giác tựa như tiếng đàn đại phong cầm hòa cùng giọng hát của đoàn hòa xướng, lúc nghe rõ lúc lại mơ hồ.