Dante phải đối mặt với lời buộc tội gay gắt từ Beatrice về những sai lầm và sự sa ngã của mình sau khi bà qua đời. Trong sự xấu hổ và hối hận tột cùng, Dante thú nhận tội lỗi, nhận thức sâu sắc về sự phù du của thế gian và gục ngã vì đau đớn. Sau đó, ông được Matelda dìm xuống sông Lethe để xóa sạch hoàn toàn ký ức về những lỗi lầm quá khứ. Sau khi nhô lên khỏi mặt nước, Dante được dẫn đến trước Beatrice và được chiêm ngưỡng vẻ đẹp thánh thiện cùng ánh nhìn phản chiếu bản tính kép của thần thú linh thiêng.
Tiếp đó, đoàn diễu hành huyền bí di chuyển đến cây tri thức đang khẳng khiu và chứng kiến sự hồi sinh kỳ diệu của cây khi được gắn kết với chiếc xe thiêng. Dante chìm vào giấc ngủ ngắn và khi tỉnh dậy, ông thấy Beatrice đang ngồi canh giữ chiếc xe. Ngay sau đó, một chuỗi biến cố mang tính biểu tượng giội xuống chiếc xe: sự tấn công của đại bàng, cáo, rồng, sự biến dạng thành quái vật nhiều đầu, cùng sự xuất hiện của người đàn bà trần trụi và gã khổng lồ. Beatrice đưa ra những lời tiên tri bí ẩn về sự trừng phạt của Thiên Chúa và hướng dẫn Matelda dẫn Dante đến sông Eunoe. Tại đây, sau khi uống dòng nước nhung nhớ việc thiện, tâm hồn Dante hoàn toàn được làm mới, trở nên tinh khiết và sẵn sàng bay lên các tầng trời.
Rời khỏi cõi Xám Hối, Dante cùng Beatrice bắt đầu hành trình vút bay lên cõi Thiên Đường. Khi nhìn chằm chằm vào Beatrice, người đang hướng mắt về phía Mặt Trời, Dante cảm thấy một sự biến đổi tâm linh vượt lên trên bản chất con người thông thường. Beatrice giải thích cho Dante về trật tự vũ trụ do Thiên Chúa an bài, nơi mọi sáng tạo đều vận động theo bản năng hướng về cội nguồn thần thánh.
Khi tiến vào tầng trời Mặt Trăng, Dante thắc mắc về nguyên nhân tạo ra những vết mờ trên bề mặt hành tinh này. Beatrice đã phản bác giả thuyết của Dante về độ đặc thưa của vật chất bằng các lập luận logic và ví dụ thực nghiệm về ba chiếc gương. Bà giải thích rằng sự khác biệt về độ sáng tối trên Mặt Trăng xuất phát từ sự phân bổ các phẩm cấp năng lượng thần thánh khác nhau qua các thiên thể, phản chiếu trí tuệ và ý nguyện của Đấng Tạo Hóa.