Homer

15. Hành trình xuống cõi âm và cuộc gặp gỡ các linh hồn

The Odyssey / Rendered into English prose for the use of those who cannot read the original — Tóm tắt

Ulysses cùng đồng đội rời đảo của Circe và thuận gió bơi thuyền đến vùng đất của người Cimmerian nằm trong sương mù và bóng tối vĩnh cửu. Đến đúng vị trí chỉ dẫn, Ulysses đào rãnh, thực hiện lễ cúng bằng mật ong, sữa, rượu, nước và bột lúa mạch, rồi cắt cổ hai con cừu để máu chảy xuống rãnh nhằm chiêu mộ các linh hồn. Rất nhiều bóng ma từ Erebus hiện lên kéo đến quanh rãnh máu khiến Ulysses hoảng sợ, nhưng ông tuốt kiếm canh giữ không cho linh hồn nào uống máu trước khi hò hẹn với nhà tiên tri Teiresias. Linh hồn đầu tiên tiếp cận là Elpenor, người đồng đội vừa thiệt mạng do ngã gãy cổ từ mái nhà của Circe mà chưa kịp an táng. Elpenor van xin Ulysses khi trở lại đảo Aeaean hãy làm lễ thiêu, đắp mộ bên bờ biển và cắm mái chèo của anh lên đó để tưởng nhớ, Ulysses liền hứa sẽ thực hiện đầy đủ. Sau đó, ông thấy linh hồn người mẹ quá cố là Anticlea nhưng đành nén đau thương ngăn bà lại để chờ Teiresias. Nhà tiên tri Teiresias xuất hiện, uống máu cúng và đưa ra lời phỏng đoán về chuyến trở về Ithaca. Ông cảnh báo Neptune đang nổi giận vì Ulysses làm mù mắt con trai thần, đồng thời dặn dò tuyệt đối không được xâm phạm đàn súc vật của thần Mặt Trời tại đảo Thrinacia. Nếu đàn súc vật bị hại, tàu và đồng đội sẽ bị tiêu diệt, còn Ulysses sẽ trải qua muôn vàn gian khổ, phải về nhà trên tàu của người khác và đối mặt với đám cầu hôn đang tàn phá tài sản. Teiresias chỉ cách cho ông tiêu diệt đám cầu hôn, thực hiện chuyến đi xa vào đất liền tế lễ thần Neptune để được hưởng tuổi già yên bình. Sau khi nghe tiên tri, Ulysses cho mẹ mình uống máu. Anticlea nhận ra con, chia sẻ nỗi đau lòng thương nhớ con mà chết, đồng thời cập nhật tình hình gia cảnh ở quê nhà với người cha Laertes sống cơ cực và người con Telemachus vẫn giữ được điền sản. Ulysses ba lần cố ôm mẹ nhưng chỉ chạm vào hư vô. Tiếp đó, thần Proserpine cho linh hồn các quý bà và con gái của những nhân vật kiệt xuất hiện lên. Ulysses lần lượt gạn hỏi và nghe câu chuyện của Tyro, Antiope, Alcmena, Epicaste, Chloris, Leda, Iphimedeia, cùng nhiều người phụ nữ khác. Đến đây, Ulysses dừng kể để xin đi ngủ, nhưng Vua Alcinous và Hoàng hậu Arete của người Phaeacian khâm phục tài kể chuyện nên đã tặng thêm quà và yêu cầu ông tiếp tục tường thuật những hùng gia ông từng gặp dưới âm phủ. Ulysses tiếp tục kể về cuộc gặp với Agamemnon, người cay đắng xót xa thuật lại vụ ám sát dã man do chính người vợ Clytemnestra và Aegisthus gây ra ngay trong tiệc đón mừng. Agamemnon khuyên Ulysses nên cẩn trọng, không nên tin tưởng tuyệt đối vào phụ nữ và nên bí mật trở về nhà. Tiếp theo, linh hồn Achilles xuất hiện cùng Patroclus, Antilochus và Ajax. Achilles bộc bạch rằng thà làm kẻ tôi tớ trên trần gian còn hơn làm vua của muôn hình bóng dưới cõi chết, rồi vui mừng khi nghe Ulysses ca ngợi chiến công hiển hách của con trai mình là Neoptolemus. Trong khi đó, linh hồn Ajax vẫn oán hận Ulysses vì tranh chấp bộ áo giáp của Achilles ngày trước nên đã quay lưng đi thẳng dù Ulysses cố làm hòa. Sau cùng, Ulysses nhìn thấy vua Minos ngồi phán xét các linh hồn, thợ săn Orion trên đồng cỏ asphodel, cùng Tityus đang chịu hình phạt.