Homer

18. Ulysses ở trong túp lều của Eumaeus

The Odyssey / Rendered into English prose for the use of those who cannot read the original — Tóm tắt

Roi khỏi cảng biển, Ulysses men theo con đường gồ ghề qua vùng đồi núi rậm rạp để tìm đến túp lều của Eumaeus, người quản lợn cần mẫn và trung thành nhất của ông. Eumaeus đã tự tay xây dựng khu chuồng lợn rộng rãi, kiên cố bằng đá và gai nhọn trong thời gian chủ vắng nhà. Khi Ulysses tiến lại gần, bốn con chó giữ nhà dữ tợn lao ra tấn công, nhưng ông nhanh trí ngồi xuống buông gậy, còn Eumaeus kịp thời lao ra ném đá xua đuổi đàn chó. Nhận ra người ăn xin già nua trước mắt, Eumaeus ân cần mời ông vào túp lều đơn sơ, rải thảm lá mục cùng tấm da dê dày cho ông ngồi. Người quản lợn than thở về số phận hẩm hiu của mình khi phải chăm sóc đàn lợn cho bọn cầu hôn phung phí, trong khi người chủ kính yêu Ulysses có thể đang chịu đói khát ở xứ người hoặc đã bỏ mạng. Eumaeus mổ hai con lợn sữa, nướng trên bếp lửa và rót rượu nho mời khách. Ông bức xúc kể về sự tàn phá, ăn uống vô độ của lũ cầu hôn cướp đoạt tài sản nhà Ulysses, đồng thời khẳng định lòng trung thành tuyệt đối với người chủ cũ. Khi nghe Eumaeus nói về nỗi đau mất chủ, Ulysses trấn an và đưa ra lời thề rằng Ulysses chắc chắn sẽ trở về ngay trong năm nay để trừng phạt kẻ xấu. Tuy nhiên, Eumaeus tỏ ra hoài nghi vì đã quá nhiều kẻ lang thang đến đây phao tin đồn nhảm nhằm lừa gạt quần áo và thức ăn từ Queen Penelope. Eumaeus khuyên khách ngừng nhắc lại chuyện này để tránh gây thêm đau lòng, đồng thời bày tỏ sự lo lắng cho cậu chủ trẻ Telemachus, người vừa sang Pylos tìm tin tức của cha và đang bị bọn cầu hôn giăng bẫy phục kích. Đáp lại lời truy hỏi về thân thế, Ulysses bịa ra một câu chuyện dài rằng ông là người Crete, con của một nô thiếp, từng lãnh đạo chín cuộc chiến trên biển và chiến đấu chín năm ở Troia. Ông kể tiếp về thất bại cay đắng tại Ai Cập, những năm tháng bị lừa sang Phoenicia, trận đắm tàu thảm khốc do sét đánh của Jove khiến ông trôi dạt đến Thesprotia, rồi bị thủy thủ phản bội bán làm nô lệ trước khi trốn thoát lên bãi biển Ithaca. Trong câu chuyện giả tưởng, ông khẳng định từng nghe King Pheidon ở Thesprotia nhắc đến việc Ulysses đang đi thỉnh kinh tại Dodona và sắp sửa về nhà. Mặc dù rất xúc động trước câu chuyện ly kỳ của khách, Eumaeus vẫn từ chối tin vào tin tức liên quan đến Ulysses. Ulysses bèn đề nghị một giao kèo rằng nếu chủ nhà trở về, Eumaeus phải tặng ông một bộ y phục và đưa ông đến Dulichium, còn nếu không ông sẵn sàng bị đẩy xuống vực sâu, nhưng Eumaeus từ chối vì không muốn phạm tội hiếu khách đối với thần Jove. Khi đêm xuống, các phụ tá chăn lợn trở về. Eumaeus chọn một con lợn rừng năm tuổi mổ thịt tế thần Mercury và các nữ thần rừng, chia phần thịt lưng ngon nhất cho Ulysses khiến ông rất hài lòng. Đêm đó trời bão bùng, mưa to và gió lạnh. Nhằm thử lòng tốt của Eumaeus, Ulysses kể lại câu chuyện phao tin giả thời chiến tranh Troia để được trao chiếc áo khoác của Thoas. Hiểu được ý khách, Eumaeus khen ngợi câu chuyện và lấy tấm áo khoác dự phòng dày dặn phủ lên người Ulysses, rồi thu xếp chỗ ngủ cho ông bên bếp lửa. Sau đó, Eumaeus khoác áo da dê, mang theo gậy và kiếm ra ngủ ngoài hang đá cùng đàn lợn để bảo vệ tài sản cho chủ.