Homer

19. Hành trình trở về Ithaca của Telemachus

The Odyssey / Rendered into English prose for the use of those who cannot read the original — Tóm tắt

Minerva tìm đến Sparta hối thúc Telemachus lập tức trở về Ithaca để bảo vệ tài sản và ngăn mẹ ông, Penelope, kết hôn với Eurymachus. Nữ thần cũng cảnh báo việc bọn cầu hôn đang giăng bẫy phục kích ông ở eo biển giữa Ithaca và Samos, khuyên ông cho tàu đi đêm và ghé túp lều của người chăn lợn Eumaeus trước khi vào thành phố. Rạng sáng, Telemachus thỉnh cầu Menelaus cho phép ra về. Menelaus cùng Helen và Megapenthes hiếu khách chuẩn bị tiệc chia tay và tặng ông nhiều món quà quý giá, gồm một chiếc vạc bạc viền vàng do Vulcan chế tác và chiếc áo ximây thêu tay lộng lẫy do chính Helen dệt. Khi Telemachus chuẩn bị lên xe ngựa cùng Pisistratus, một con chim ưng tha con ngỗng trắng bay qua bên phải. Helen điềm báo đây là dấu hiệu Ulysses sắp trở về trả thù bọn cầu hôn. Sau khi nghỉ đêm tại Pherae, họ đến Pylos. Telemachus xin Pisistratus đưa thẳng ông ra tàu để tránh bị Vua Nestor giữ lại. Tại bến cảng, một nhà tiên tri đang bị truy nã tên là Theoclymenus, dòng dõi Melampus, đến xin Telemachus cho đi cùng để trốn khỏi sự săn đuổi từ gia tộc kẻ ông lỡ tay giết ở Argos. Telemachus đồng ý tiếp nhận khách và cho tàu nhổ neo khơi bọt ra đi dưới sự bảo hộ của Minerva. Cùng lúc đó tại túp lều trên đảo Ithaca, Ulysses giả vờ muốn vào thành phố xin ăn và phục vụ bọn cầu hôn nhằm thử lòng Eumaeus. Eumaeus can ngăn quyết liệt, khẳng định tàn bạo của lũ cầu hôn sẽ đẩy ông vào nguy hiểm, đồng thời mời ông ở lại cho đến khi Telemachus trở về. Qua cuộc trò truyện, Eumaeus kể cho Ulysses nghe về cái chết do thương nhớ con của người mẹ Anticlea và nỗi đau lòng cô đơn của người cha già Laertes. Trả lời thắc mắc của Ulysses về thân thế mình, Eumaeus kể rằng ông vốn là hoàng tử đảo Syra, con trai Vua Ctesius. Khi còn nhỏ, ông bị một nữ tì người Phoenicia thông đồng với nhóm thương nhân dụ dỗ mang theo lên tàu để bán kiếm tiền. Trên chuyến hành trình, người nữ tì bị thần Diana đánh chết, còn Eumaeus bị mang đến Ithaca và được Laertes mua lại rồi nuôi dưỡng tử tế. Ulysses bày tỏ sự cảm thông trước số phận lận đận nhưng tràn đầy may mắn của Eumaeus khi gặp được người chủ tốt. Sáng hôm sau, tàu của Telemachus cập bờ Ithaca an toàn. Telemachus bảo thủy thủ đưa tàu về cảng chính, còn ông lên bờ đi thăm trang trại. Khi Theoclymenus lo lắng hỏi nơi trú ngụ, Telemachus ban đầu định giới thiệu đến nhà Eurymachus vì tình thế gia đình mình phức tạp. Đúng lúc đó, một con chim cắt tha chim bồ câu bay qua bên phải, rụng lông xuống giữa Telemachus và con tàu. Theoclymenus khẳng định đây là điềm lành từ thần linh, báo hiệu dòng họ của Telemachus sẽ trị vì Ithaca mãi mãi. Telemachus vui mừng và gửi gắm Theoclymenus cho người bạn đồng hành trung thành Piraeus chăm sóc chu đáo tại nhà riêng. Sau đó, Telemachus cầm giáo đi bộ về phía túp lều của Eumaeus theo đúng lời dặn của nữ thần Minerva.