Homer

20. Ulysses nhận lại con và lập mưu trả thù

The Odyssey / Rendered into English prose for the use of those who cannot read the original — Tóm tắt

Rạng sáng, Telemachus tới túp lều của Eumaeus. Đàn chó giữ nhà vẫy đuôi mừng rỡ mà không sủa, báo hiệu sự xuất hiện của cậu chủ trẻ. Eumaeus vô cùng mừng rỡ, ôm hôn Telemachus như một người cha đón đứa con duy nhất trở về sau mười năm biền biệt. Telemachus bước vào túp lều, từ chối chỗ ngồi do vị khách ăn xin già nua Ulysses nhường và ngồi lên tấm da cừu do Eumaeus chuẩn bị. Sau khi dùng bữa, Telemachus hỏi về thân thế người khách lạ. Eumaeus giải thích ông là người Crete đang chạy trốn và gửi gắm vị khách này cho Telemachus. Telemachus bày tỏ sự lo lắng vì bản thân còn quá trẻ, khó có thể bảo vệ khách khỏi bọn cầu hôn hống hách tại nhà mình, nên đề nghị cung cấp quần áo, vũ khí và lương thực cho ông ở lại túp lều. Ulysses giả vờ lên tiếng phẫn nộ trước sự ngang ngược của lũ cầu hôn và ước mình trẻ lại để ra tay trừng phạt chúng. Telemachus bộc bạch rằng ông là con một, gia cảnh yếu thế nên không thể ngăn cản bọn cầu hôn từ các đảo xung quanh đang xâu xé tài sản. Sau đó, Telemachus bảo Eumaeus bí mật vào thành báo tin an toàn cho Penelope rồi trở lại ngay, không gạt ngang qua thăm Laertes. Ngay khi Eumaeus rời đi, Minerva hiện ra bên ngoài túp lều, ra hiệu cho Ulysses bước ra và dùng gậy phép biến ông trở lại vẻ trẻ trung, uy nghi với trang phục sạch sẽ. Khi Ulysses quay lại túp lều, Telemachus ngỡ ngàng, tưởng ông là một vị thần. Ulysses rơi nước mắt thừa nhận mình chính là cha của ông, trở về sau hai mươi năm phiêu bạt. Hai cha con ôm nhau khóc nức nở. Sau giây phút xúc động, Ulysses kể lại việc được người Phaeacia đưa về Ithaca cùng nhiều châu báu và cho biết kế hoạch diệt trừ lũ cầu hôn. Telemachus lo lắng vì số lượng kẻ thù quá đông, bao gồm hơn một trăm thanh niên quý tộc cùng gia nhân. Ulysses trấn an rằng họ có sự giúp sức mạnh mẽ từ Jove và Minerva. Ông dặn Telemachus ngày mai cứ về nhà trước, còn ông sẽ được Eumaeus dẫn vào thành trong lớp áo ăn xin. Ulysses căn dặn con trai phải kiềm chế khi thấy ông bị sỉ nhục, chờ hiệu lệnh của ông để gom toàn bộ binh khí trong nhà cất vào kho, chỉ để lại hai bộ khí giới cho hai cha con, đồng thời phải giữ kín bí mật Ulysses đã trở về. Trong khi đó, chiếc tàu chở Telemachus từ Pylos cập cảng Ithaca. Sứ giả trên tàu và Eumaeus cùng tới hoàng cung báo tin cho Penelope. Nhóm cầu hôn hay tin Telemachus thoát nạn liền tổ chức họp khẩn. Antinous cay đắng vì kế hoạch phục kích thất bại và bàn mưu ám sát Telemachus tại trang trại hoặc trên đường đi để chia trác tài sản. Tuy nhiên, Amphinomus khuyên nên xin ý kiến các vị thần trước, nếu Jove chấp thuận mới ra tay, và mọi người đồng ý. Nghe lén được âm mưu này từ Medon, Penelope bước xuống sảnh mắng chửi Antinous vì sự vô ơn đối với gia đình Ulysses. Eurymachus thề thốt sẽ bảo vệ Telemachus để xoa dịu hoàng hậu, nhưng trong lòng vẫn ngầm tính chuyện hãm hại. Chiều tối, Eumaeus trở lại túp lều. Minerva đã kịp biến Ulysses trở lại thành lão ăn xin rách rưới để giữ bí mật. Eumaeus báo tin đã thấy một con tàu đầy khiên giáo cập cảng, nghi là của bọn cầu hôn. Telemachus mỉm cười nhìn cha. Họ cùng ăn tối rồi chìm vào giấc ngủ.