Trong tám đến mười tháng đầu đời, Oliver Twist phải chịu đựng sự lừa dối và bỏ bê có hệ thống từ những người được giao trách nhiệm chăm sóc trẻ mồ côi. Khi các viên chức nhà tế bần báo cáo rằng Oliver đang đói khát và cần được nuôi dưỡng, chính quyền giáo khu quyết định đưa cậu đến một cơ sở nuôi trẻ nghèo cách đó khoảng ba dặm. Tại đây, hàng chục đứa trẻ bị bỏ mặc dưới sự giám sát của bà Mann, người nhận tiền trợ cấp hằng tuần để chăm sóc chúng. Thay vì dùng khoản tiền ấy cho lũ trẻ, bà ta chiếm đoạt phần lớn cho bản thân, khiến khẩu phần vốn đã ít ỏi càng trở nên thiếu thốn. Trẻ em thường xuyên mắc bệnh, bị bỏng, ngạt thở hoặc chết vì đói rét và sự bất cẩn. Những cuộc điều tra hiếm hoi về cái chết của chúng đều bị dập tắt nhờ lời chứng của bác sĩ và viên chức giáo khu, những người luôn tìm cách bảo vệ chính quyền. Các thành viên hội đồng thỉnh thoảng đến kiểm tra, nhưng bà Mann được báo trước nên luôn chuẩn bị cho lũ trẻ trông sạch sẽ, tươm tất. Bằng giọng văn châm biếm, câu chuyện phơi bày sự giả nhân giả nghĩa của một hệ thống nhân danh lòng nhân ái nhưng thực chất coi thường sinh mạng người nghèo. Đến sinh nhật lần thứ chín, Oliver vẫn là một đứa trẻ gầy gò, xanh xao và nhỏ bé, nhưng trong lòng cậu vẫn có sức sống bền bỉ. Hôm ấy, cậu bị nhốt trong hầm than cùng hai đứa trẻ khác vì dám tỏ ra đói bụng. Bà Mann bất ngờ nhận được chuyến thăm của ông Bumble, viên chức giáo khu béo tốt, nóng nảy và rất coi trọng địa vị của mình. Sau khi được bà chủ nhà khéo léo mời rượu gin pha nước, ông Bumble tiết lộ rằng hội đồng quyết định đưa Oliver trở lại nhà tế bần vì cậu đã quá tuổi ở cơ sở nuôi trẻ. Ông cũng cho biết giáo khu chưa từng tìm được cha mẹ của Oliver, dù đã treo thưởng để truy tìm họ. Chính ông Bumble là người đặt họ Twist cho cậu, theo cách đặt tên trẻ mồ côi lần lượt theo bảng chữ cái. Trước khi rời đi, Oliver bị bà Mann đe dọa bằng ánh mắt và nắm đấm, nên phải giả vờ đau buồn khi chia tay. Tuy nhiên, khi cánh cổng khép lại, cậu thực sự bật khóc vì những đứa trẻ cùng cảnh ngộ là những người bạn duy nhất cậu từng có. Lần đầu tiên, Oliver cảm nhận sâu sắc sự cô độc giữa thế giới rộng lớn. Được đưa về nhà tế bần, cậu nhanh chóng bị triệu đến trước hội đồng, nơi những người đàn ông quyền thế lạnh lùng chất vấn cậu về thân phận và tuyên bố rằng cậu sẽ được giáo dục bằng công việc nhặt sợi gai dầu để làm sạch dây thừng cũ. Nhà tế bần được điều hành bởi một hội đồng tự cho mình là sáng suốt, nhưng thực chất tin rằng người nghèo đang được hưởng cuộc sống quá dễ dàng. Để sửa chữa điều mà họ xem là sự nuông chiều, họ thiết lập chế độ ăn uống khắc nghiệt, chỉ cho mỗi người ba bữa cháo loãng mỗi ngày, thỉnh thoảng thêm một củ hành hoặc một ít bánh mì. Những quy định khác cũng nhằm chia cắt gia đình nghèo, thay vì giúp đỡ họ. Chế độ này khiến người nghèo suy kiệt đến mức chi phí mai táng tăng lên, nhưng hội đồng vẫn hài lòng khi số người trong nhà tế bần giảm dần. Sau ba tháng chịu đói triền miên, Oliver và những đứa trẻ khác trở nên tuyệt vọng. Một cậu bé cao lớn cảnh báo rằng nếu không được ăn thêm, có thể một đêm nào đó cậu sẽ ăn thịt đứa trẻ ngủ bên cạnh. Lũ trẻ bốc thăm và Oliver được chọn để xin thêm cháo. Sau bữa tối, cậu run rẩy tiến đến người phát cháo và lễ phép nói rằng mình muốn thêm một phần nữa. Yêu cầu nhỏ bé ấy lập tức gây chấn động, khiến người quản lý tái mặt, đánh Oliver bằng chiếc muôi rồi gọi viên chức giáo khu. Hội đồng coi hành động của cậu là sự nổi loạn nghiêm trọng, thậm chí một thành viên còn quả quyết rằng Oliver chắc chắn sẽ bị treo cổ. Cậu bị giam ngay lập tức, và sáng hôm sau, giáo khu treo thông báo thưởng năm bảng cho bất cứ ai nhận Oliver làm học việc. Chương truyện khép lại bằng lời tiên đoán lạnh lùng của người đàn ông mặc áo gi-lê trắng về số phận Oliver, trong khi kết cục thực sự của cậu vẫn chưa được tiết lộ.